Economische groei en de complexiteit van een zombillion berekenen

De term ‘zombillion’ is de laatste tijd steeds vaker te horen in economische kringen, voornamelijk in discussies over de groei van het aantal bedrijven dat feitelijk niet levensvatbaar is, maar door verschillende factoren, zoals lage rentevoeten en overheidssteun, kunstmatig in leven wordt gehouden. Deze bedrijven, ook wel ‘zombiebedrijven’ genoemd, kunnen geen significante winst genereren, hebben moeite om hun schulden af te betalen, maar blijven opereren. De opkomst van een ‘zombillion’ – een enorm aantal van deze bedrijven – heeft potentieel verstrekkende gevolgen voor de economische groei, innovatie en allocatie van kapitaal.

Het is cruciaal om te begrijpen hoe deze ‘zombillion’ ontstaat en de mechanismen die hun voortbestaan mogelijk maken. Traditioneel zouden bedrijven die systematisch verlies lijden, failliet gaan, waardoor middelen vrijkomen voor meer productieve ondernemingen. Echter, in een omgeving van extreem lage rentevoeten en aanhoudende steunmaatregelen, kunnen bedrijven met een lage productiviteit blijven overleven door simpelweg hun schulden te herfinancieren. Dit fenomeen ondermijnt de natuurlijke dynamiek van het marktproces en creëert een potentieel risico voor de stabiliteit van het financiële systeem.

De Oorzaken van de Opkomst van Zombiebedrijven

De stijging van het aantal zombiebedrijven is een complex fenomeen met meerdere oorzaken. Lage rentevoeten spelen een prominente rol, omdat ze de kosten van het lenen verlagen, waardoor het voor bedrijven met zwakke fundamentals gemakkelijker wordt om hun schulden te herfinancieren. Dit geeft hen kunstmatig ademruimte en voorkomt dat ze verdwijnen. Daarnaast heeft de financiële crisis van 2008 en de daaropvolgende periode van kwantitatieve versoepeling geleid tot een overvloed aan goedkoop krediet, wat de trend verder heeft versterkt. Banken zijn ook terughoudend geweest om leningen aan zombiebedrijven af te schrijven, uit angst voor verliezen op hun balansen, wat de instandhouding van deze bedrijven bevordert.

De Rol van Overheidssteun

Overheidssteun, in de vorm van leningen, garanties en andere vormen van financiële hulp, kan ook bijdragen aan de problematiek van zombiebedrijven. Hoewel bedoeld om banen te redden en de economie te stabiliseren, kan deze steun bedrijven in staat stellen om te overleven die anders failliet zouden gaan. Dit kan leiden tot een verkeerde allocatie van middelen, omdat kapitaal wordt vastgehouden in minder productieve ondernemingen in plaats van te worden geïnvesteerd in innovatieve en groeiende bedrijven. Het is belangrijk om een evenwicht te vinden tussen het bieden van noodzakelijke steun en het toestaan van de natuurlijke selectie van de markt. Een te lange periode van overheidsingrijpen kan de economische efficiëntie schaden.

Jaar	Aantal Zombiebedrijven (geschat)	Percentage van het Totaal
2007	5%	2%
2010	10%	4%
2015	15%	6%
2020	20%	8%

Deze tabel geeft een ruwe schatting van de groei van zombiebedrijven in de afgelopen jaren. De percentages variëren per land en sector, maar de algemene trend is duidelijk: een toenemend aantal bedrijven dat moeite heeft om te overleven zonder constante externe steun. Het verzamelen van accurate data over zombiebedrijven is echter complex, omdat er geen eenduidige definitie bestaat.

De Impact op Economische Groei en Productiviteit

De aanwezigheid van een groot aantal zombiebedrijven heeft een negatieve impact op de economische groei en productiviteit. Deze bedrijven concurreren met gezonde bedrijven, waardoor de prijzen worden gedrukt en de winstmarges worden verlaagd. Dit belemmert de investeringen in onderzoek en ontwikkeling, innovatie en groei. Bovendien absorberen zombiebedrijven kapitaal en arbeid dat anders zou kunnen worden ingezet in meer productieve ondernemingen. Dit resulteert in een lagere totale factorproductiviteit (TFP), een belangrijke maatstaf voor economische efficiëntie. De allocatieve efficiëntie van de economie wordt zo ondermijnd en de potentiële groei wordt afgeremd.

De Concentratie van Kapitaal

Een ander effect van zombiebedrijven is de concentratie van kapitaal in minder productieve handen. Banken en andere financiële instellingen die leningen hebben verstrekt aan zombiebedrijven, kunnen in de problemen komen als deze bedrijven niet in staat zijn om hun schulden af te betalen. Dit kan leiden tot een kredietkrimp en een verminderde beschikbaarheid van kapitaal voor gezonde bedrijven. De overmatige aanwezigheid van zombiebedrijven kan ook een verslechtering van de kwaliteit van het banksysteem veroorzaken, wat de financiële stabiliteit bedreigt. Het is van belang dat toezichthouders waakzaam zijn en tijdig ingrijpen om de risico's te beperken.

• Verminderde investeringen in innovatie.
• Lagere productiviteitsgroei.
• Verkeerde allocatie van kapitaal.
• Verhoogd risico op financiële instabiliteit.

Deze punten illustreren de breedte van de negatieve gevolgen die een ‘zombillion’ met zich mee kan brengen. Het is essentieel om proactief beleid te voeren om de opkomst van zombiebedrijven te beperken en een gezonde en dynamische economie te bevorderen.

Het Identificeren van Zombiebedrijven

Het identificeren van zombiebedrijven is geen eenvoudige taak. Er is geen universeel aanvaarde definitie, hoewel de meeste definities gebaseerd zijn op bepaalde financiële kengetallen. Een veelgebruikte definitie is dat een bedrijf een zombie is als het ouder is dan tien jaar, geen significante winst genereert en onvoldoende inkomen genereert om zijn rentebetalingen te dekken. Andere definities gebruiken indicators zoals de verhouding tussen schulden en activa, of de trend in de omzet en winstgevendheid. Het is belangrijk om een combinatie van factoren te gebruiken om een nauwkeurige beoordeling te maken.

De Uitdagingen van de Identificatie

Een van de grootste uitdagingen bij het identificeren van zombiebedrijven is dat veel bedrijven zich op verschillende manieren kunnen presenteren. Sommige bedrijven kunnen tijdelijk verliezen lijden als gevolg van conjuncturele schommelingen, terwijl andere structureel inefficiënt zijn. Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen deze twee categorieën. Daarnaast kunnen bedrijven hun financiële prestaties kunstmatig opblazen door middel van creatieve boekhouding en andere manipulatieve praktijken, waardoor het moeilijker wordt om de werkelijke situatie te beoordelen. Een gedegen analyse van de kasstromen en de onderliggende bedrijfsactiviteiten is daarom essentieel.

1. Analyseer de winstgevendheid over een langere periode.
2. Beoordeel de verhouding tussen schulden en activa.
3. Evalueer de cashflow generatie.
4. Onderzoek de kwaliteit van de activa.

Deze stappen vormen een basis voor het identificeren van bedrijven die mogelijk de kenmerken van een zombiebedrijf vertonen. Een combinatie van kwantitatieve en kwalitatieve analyse is hierbij essentieel voor een betrouwbaar resultaat.

Beleid om de Opkomst van Zombiebedrijven te Beperken

Er zijn verschillende beleidsmaatregelen die kunnen worden genomen om de opkomst van zombiebedrijven te beperken. Ten eerste kan het monetair beleid worden aangepast om de rentevoeten te verhogen, waardoor het voor bedrijven met zwakke fundamentals moeilijker wordt om hun schulden te herfinancieren. Dit zou een natuurlijk selectieproces stimuleren, waarbij alleen de meest levensvatbare bedrijven overleven. Ten tweede kan de overheid de regelgeving en het toezicht op de financiële sector versterken, om te voorkomen dat banken en andere financiële instellingen overmatige risico's nemen door hun leningen aan zombiebedrijven. Dit omvat strengere kapitaaleisen en een betere beoordeling van de kredietwaardigheid van bedrijven.

Daarnaast kan de overheid investeren in onderwijs en innovatie, om de productiviteit en concurrentiekracht van de economie te versterken. Dit zou de creatie van nieuwe, gezonde bedrijven stimuleren en de afhankelijkheid van zombiebedrijven verminderen. Het is echter belangrijk om te onthouden dat er geen simpele oplossingen zijn en dat een combinatie van verschillende beleidsmaatregelen nodig is om het probleem effectief aan te pakken. Het vinden van een evenwicht tussen het stimuleren van economische groei en het waarborgen van financiële stabiliteit is een cruciale uitdaging.

De Toekomst van Zombiebedrijven en de Economie

De toekomst van zombiebedrijven en hun impact op de economie is onzeker. Veel hangt af van de evolutie van de rentevoeten, het overheidsbeleid en de mondiale economische omstandigheden. Als de rentevoeten blijven stijgen, zullen meer zombiebedrijven gedwongen worden om failliet te gaan, wat een tijdelijke pijn kan veroorzaken, maar op de lange termijn de economie ten goede kan komen. Echter, als de overheid blijft ingrijpen om deze bedrijven te redden, kan de problematiek van zombiebedrijven zich verder uitbreiden en de economische groei blijven belemmeren. De uitdaging bestaat erin om een duurzame oplossing te vinden die de economische efficiëntie bevordert en de financiële stabiliteit waarborgt.

Een interessante ontwikkeling is de toenemende aandacht voor ESG-factoren (Environmental, Social, and Governance). Investeerders worden zich steeds bewuster van de risico’s die verbonden zijn aan het financieren van bedrijven die niet duurzaam zijn, zowel vanuit een financieel als een maatschappelijk oogpunt. Dit zou kunnen leiden tot een verminderde beschikbaarheid van kapitaal voor zombiebedrijven en een stimulans voor investeringen in meer duurzame en innovatieve ondernemingen. De verschuiving naar een groenere en inclusievere economie kan een belangrijke rol spelen bij het oplossen van de problematiek van de ‘zombillion’.